جوی های بهشتی

جوی های بهشتی

مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ ۖ فِيهَا أَنْهَارٌ مِنْ مَاءٍ غَيْرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ وَأَنْهَارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى ۖ وَلَهُمْ فِيهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ وَمَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ ۖ كَمَنْ هُوَ خَالِدٌ فِي النَّارِ وَسُقُوا مَاءً حَمِيمًا فَقَطَّعَ أَمْعَاءَهُمْ

داستان بهشتی که به متقیان وعده دادند این است که در آن باغ بهشت نهرهایی از آب زلال دگرگون ناشدنی است و نهرها از شیر بی آنکه هرگز طعمش تغییر کند و نهرها از شراب ناب که نوشندگان را به حد کمال لذّت بخشد و نهرها از عسل مصفّی و تمام انواع میوهها بر آنان مهیّاست و (فوق همه لذّات) مغفرت و لطف پروردگارشان، (آیا حال آن که در این بهشت ابد است) مانند کسی است که در آتش مخلّد است و آب جوشنده حمیم به خوردشان دهند تا اندرونشان را پاره پاره گرداند؟

نکات مهم:

معرفی انهار در سوره محمد صلی الله علیه و آله آمده که شاید اشاره ای لطیف به این حقیقت باسشد که این انهار از جان ایشان جاری است. همانگونه حضرت علی وصی می فرمایند: «سیل خروشان [علم و فضیلت] از دامنه کوهسار وجودم پیوسته جارى است.

انهار = مراد از انهار، اصناف و انواع علوم و معارف حقه حقيقيه است، كه حيات قلب منوط به آن است، و غرائز انسان بدان سيراب و اشباع مى گردد

نهر ماء = آب ماده حیات همه اصناف نباتات و حیوانات و انسانهاست. آب همان علم است منتهی علومی مانند مواعظ و نصایحی که عموم مردم از آن بهره مند میشوند.

نهر لبن = شیر ظهور و بروز علومى است كه براى مبتدئين در سير راه خدا مفيد میباشد .چون شير غذاى كودك است، و علومى كه متعلق به افعال و اخلاق باشد تعبیر به شیر میشود، مانند علوم شرایع و حكمت عمليه، چون این علوم به عنوان مقدمه براى عمل و تزكيه نفس میباشند و سالک بواسطه فراگرفتن این مقدمات و عمل نمودن بآن در صدد تقويت بنيه روحى برمی آید از آن به شیر تعبیر شده چون شیر باعث تقویت بنیه کودک در ابتدای سیر طبیعی میشود.

نهر عسل = عسل از شیر خاص تر است.نهرهاى عسل اختصاص به افراد متوسط دارد، كه با ملاحظه جذبات الهى و مشاهده صفات سرگرمند، چون عسل بسيار شيرين است، لذا آن حلاوتهائى كه از واردات از عالم قدس، و بارقه هاى نورانى، و لذتهائى كه در حالات مختلفه براى متوسطين در راه خدا پيدا مى شود، و آنها را در ذوق و وجد و توجه بخدا ميآورد، و متوجه بكمال خود مى نمايد،

نهر خمر= خمر از عسل خاص تر است. خمر (شراب ) آخرت، جذبات الهيه است، كه در اثر تجليات صفات و اسماء در قلب پيدا مى شود، و چنان عقل را مبهوت و حيران مى سازد، كه بكلى مراتب هستى را فراموش مى نمايد، و چون در او اين خاصيت موجود است، تعبير به خمر شده است. ولى اين خمر انسان را از مرتبه عقل به بالاتر كه مرتبه شهود و قلب است رهبرى مى كند.

نکته : نهرهای آب و شیر و عسل و خمر اشاره به چهار مرتبه سیر و سلوک علمی انسان دارد.